ماجرای بازپس‌گیری آذربایجان از فرقه‌ی دموكرات

خسرو معتضد در برنامه تاریخ ایران گفت: در 20 و 21 آذر سال 1325 از فرقه دموكرات 244 نفر كشته شدند این كشته ها بواسطه مردم اتفاق افتاد ارتش هنوز به منطقه نرسیده بود.
احمد قوام، آخرین و تعیین‌كننده‌ترین نخست‌وزیر در خلال بحران آذربایجان، یك سیاستمدار طرفدار آمریكا بود كه این امر برای اتحاد جماهیر شوروی و بریتانیا ابدا مطلوب نبود.

ایران در اواخر آذر سال 1325
خسرو معتضد در برنامه تاریخ ایران گفت: در 20 و 21 آذر سال 1325 از فرقه دموكرات 244 نفر كشته شدند این كشته ها بواسطه مردم اتفاق افتاد ارتش هنوز به منطقه نرسیده بود.
احمد قوام، آخرین و تعیین‌كننده‌ترین نخست‌وزیر در خلال بحران آذربایجان، یك سیاستمدار طرفدار آمریكا بود كه این امر برای اتحاد جماهیر شوروی و بریتانیا ابدا مطلوب نبود. این تمایل به ایالات متحده ناشی از تجربه ایران در روابط خارجی بود، جایی كه سیاستمداران ایرانی سعی می‌كردند برای كاهش نفوذ مخرب روسیه و بریتانیا، به یك قدرت سوم تكیه كنند.
دوره چهارم نخست‌وزیری قوام از بهمن 1324 آغاز شد و تا آذر 1326 ادامه داشت. این دوره مصادف با اوج فعالیت حزب توده در كشور بود. از آنجایی كه قوام سیاستمداری كهنه‌كار بود، هم برای توده‌ای‌ها در مجلس و هم برای شوروی گزینه‌ای پذیرفتنی محسوب می‌شد. نیرو‌های ارتش شوروی حدود سیزده هفته پس از به قدرت رسیدن قوام از ایران عقب‌نشینی كردند. هفت ماه پس از آن نیز جنبش جدایی‌طلب پیشه‌وری در آذربایجان كه با حمایت شوروی شكل گرفته بود، فروپاشید.
بحران آذربایجان، كه جهان را تا مرز رویارویی جدی میان آمریكا و شوروی پیش برده و صلح بین‌المللی را تهدید می‌كرد، به‌شكلی غیرمنتظره فروكش كرد. در حالی كه استالین حكیمی، نخست‌وزیر پیش از قوام، را دشمن خود می‌دانست و حاضر به دیدار با او نشد، برخوردی كاملا دوستانه با قوام داشت.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رادیو ایران، خسرو متعضد پژوهشگر در برنامه تاریخ‌‌ایران ماجرای بازپس‌گیری آذربایجان از فرقه‌ی دموكرات و بیرون راندن كامل شوروی از ایران را شرح داده است.
خسرو معتضد به نقل از رابرت روسو مامور وزارت خارجه آمریكا می‌گوید:میزان فعالیت‌هایی كه برای ایجاد وحشت و ترس عمومی باید صورت گیرد نسبت به محل تغییر می كند اما وقتی دانه ترس افكنده شد رشد آن كمتر فعالیتی نیاز دارد.
به گفته این تاریخ‌نگار، چنین وحشتی سراسر آذربایجان را فراگرفت مطابق آن تنفر شدیدی نسبت به اوضاع در میان افراد پیدا شد كه بعدها منجر به جنگ و خونریزی مردم علیه شورشیان شد.
خسرو معتضد ادامه داد: در 20 و 21 آذر سال 1325 از فرقه دموكرات 244 نفر كشته شدند این كشته ها بواسطه مردم اتفاق افتاد ارتش هنوز به منطقه نرسیده بود.
وی افزود: شورشی كه مردم در این دو روز به پا كردند همانند قیام سردارخان و باقرخان بود.
برنامه تاریخ ایران جمعه‌ها ساعت 11:30 به تهیه‌كنندگی شیرین بغدادی از رادیو ایران پخش می‌شود.