سواد رسانهای، مؤثرترین ابزار در مقابله با جنگ شناختی و بحرانهای اجتماعی
محسن همتینژاد كارشناس سواد رسانهای و دكترای علوم ارتباطات در گفتوگو با برنامه «ایران امروز» شبكه رادیویی ایران با تأكید بر اهمیت افزایش سطح سواد رسانهای در جامعه، آن را یكی از مؤثرترین راهكارها برای مقابله با جنگ شناختی دشمنان دانست و تصریح كرد اگر گفتوگو، صداقت و اطلاعرسانی دقیق در میان مردم تقویت شود بسیاری از اعتراضها و سوءبرداشتها پیش از شكلگیری مدیریت و كنترل خواهند شد.
به گزارش روابط عمومی شبكه رادیویی ایران،محسن همتینژاد كارشناس سواد رسانهای و دكترای علوم ارتباطات در گفتوگو با برنامه «ایران امروز» با اشاره به اینكه سواد رسانهای به عنوان ابزاری مؤثر در بازدارندگی از جنگ شناختی اهمیت ویژهای دارد گفت امروز دشمنان با بهرهگیری از رسانهها و تولید پیامهای جهتدار تلاش میكنند تا ذهن و تصمیم مخاطب ایرانی را تحت تأثیر قرار دهند و در چنین شرایطی تربیت جامعهای آگاه و دارای قدرت تحلیل رسانهای از ضروریات است.
وی افزود در جوامع سالم و توسعهیافته گفتوگو و تبادل آرا یكی از اركان اداره جامعه محسوب میشود، مردم آزادانه نظرات خود را بیان میكنند، تصمیم جمعی گرفته میشود و همان تصمیم اجرا میگردد اما در برخی موارد محدودیتهایی وجود دارد كه بخشی از آن ناشی از بیان نكردن واقعیتها یا نبود صداقت كافی در اطلاعرسانی است.
او خاطرنشان كرد نبود اطلاع دقیق میان مسئولان و مردم موجب شكلگیری شكاف ارتباطی و نارضایتی میشود كه تهران هم نمونههای متعددی از آن را تجربه كرده است و به تعبیر وی اگر مشكلات صادقانه مطرح شوند و اطلاعات واقعی به مردم برسد زمینه بسیاری از اعتراضها از بین خواهد رفت. همتینژاد در ادامه با اشاره به ماهیت دشمنان و شیوههای نوین سلطه بیان كرد در گذشته سلطه از طریق لشكركشی نظامی صورت میگرفت اما اكنون رسانه مهمترین ابزار سلطه است كه میتواند ذهن مخاطب را اشغال كند و ارزشها و نگرشهای جامعه را تغییر دهد، از این رو جنگ شناختی جایگزین جنگ سخت شده است و هدف آن تأثیرگذاری بر ادراك جمعی ملتهاست. وی گفت رسانههای بیگانه از طریق تولید محتوا، تصویرسازی و روایتهای دروغین تلاش میكنند تا با كمهزینهترین روشها، افكار عمومی را منحرف كنند و در مقابل، رسانه ملی باید با صداقت، سرعت و دقت اطلاعات درست را منتشر كند تا از سوءبرداشت و هیجانهای كاذب جلوگیری شود.
همتینژاد افزود در شرایط فعلی مخاطب از منابع مختلف اطلاعات دریافت میكند، تصاویر و روایتهای متفاوت میبیند و نهایتاً به یك برآورد ذهنی میرسد كه تصمیم و واكنش او را شكل میدهد، از این رو رسانهها باید با شیوهای تخصصی در حوزه تحلیل دادهها فعالیت كنند و فضای اقناع عمومی را با استفاده از اطلاعات معتبر تقویت نمایند.
وی بیان كرد وقتی رسانه ملی پیش از شكلگیری اعتراضها واقعیتها را شفاف و منطقی توضیح دهد بسیاری از نارضایتیها به اعتراض تبدیل نمیشود زیرا مخاطب احساس میكند با او صادقانه رفتار شده و برایش احترام قائل هستند.
وی به عنوان نمونه به موضوع افزایش قیمت سوخت اشاره كرد و گفت در آن زمان بخش زیادی از افكار عمومی به دلیل اقناع مناسب از سوی رسانهها و اطلاعرسانی تدریجی، آمادگی پذیرش تصمیم دولت را پیدا كرده بود و از تبدیل اعتراض به بحران جلوگیری شد.
همتینژاد با تأكید بر اینكه اقناع رسانهای دو بخش دارد توضیح داد نخست غنی بودن اطلاعات و دوم قانع شدن مخاطب به درستی تصمیمات مطرح شده است. وی افزود هر مقدار رسانه بتواند در این دو محور موفق عمل كند از شكلگیری اعتراضات هیجانی، ناهنجاری ارتباطی و سوءبرداشتهای اجتماعی جلوگیری خواهد شد و مردم با آرامش نسبت به تصمیمهای كلان واكنش نشان میدهند.
همتینژاد در پایان گفت ارتقای سواد رسانهای در جامعه باید در سطح آموزش عمومی و خانوادهها جدی گرفته شود زیرا مخاطبی كه توان تحلیل داشته باشد در برابر موجهای رسانهای قدرت ایستادگی پیدا میكند و دشمن نمیتواند از فضای اطلاعاتی برای ایجاد آشوب ذهنی بهره ببرد.
وی تأكید كرد امروز وظیفه رسانهها تنها اطلاعرسانی نیست بلكه باید تبیین، اقناع و مشاركت آگاهانه مردم را در همه حوزهها فراهم سازند تا جامعه بتواند در برابر جنگ شناختی دشمنان مصون باقی بماند و مسیر رشد و آرامش را ادامه دهد.