قیمت برنج وارداتی در دوره گذار؛ نوسانسازی و چشمانداز تثبیتپذیری
برنامه نمودار رادیو ایران ،در گفتگو با حضور مجیدرضا خاكی، دبیر انجمن واردكنندگان برنج، دلایل نوسانات اخیر قیمت برنج وارداتی بررسی شد؛ علل اصلی این تحولات عمدتاً به تغییرات سیاست ارزی، حذف ارز «برنج» و دوره گذار اقتصادی مرتبط است.
به گزارش روابط عمومی شبكه رادیویی ایران، مجیدرضا خاكی دبیر انجمن وارد كنندگان برنج،دربرنامه نمودار وضعیت بازار برنج را تشریح كرد.وی اشاره كرد بازار برنج وارداتی در حال حاضر در مرحلهی گذار بهسرعتی نوین قرار دارد؛ تخلیه ارز «برنج» از بازارهای ارزی و انتقال به تالار دوم مبادلات، بههمراه تغییرات جراحی اقتصادی كه دولت برای تنظیم تعادل ارزی اعمال كرده، منجر به نوسانات قابل توجهی در قیمت نهایی محصول شده است.این تغییرات با كاهش یارانهگذاری در سطوح میانی زنجیره تأمین همراه بوده و بهدلیل عدم تثبیت قیمت در طول این دوره، فروشندگان و مصرفكنندگان با عدم اطمینان نسبت به قیمت نهایی مواجهاند. همانطور كه در پیامكهای ارسالی توسط برخی خریداران مشاهده میشود، قیمت برنج بهصورت كیلویی در فروشگاههای مختلف از 250 هزار تومان تا 450 هزار تومان متغیر است؛ این اختلافات نشاندهنده عدم شفافیت و عدم وجود سازوكار منسجمسازی قیمتهاست.
دبیر انجمن واردكنندگان برنج، با اشاره به این نكته توضیح دادند كه حذف ارز برنج، بهعنوان یك اقدام كلاندستاوردی در مسیر تثبیتپذیری بازار است؛ او افزود كه همانند هر جراحی دیگری، این تحول نیز ممكن است در كوتاهمدت با درد و خونریزی همراه باشد اما در درازمدت به بهبود و تعادل منجر خواهد شد.در این راستا، وزارت جهاد كشاورزی بهعنوان متولی اصلی عرضه برنج ایرانی، متعهد به ایجاد فضای رقابتی برای تأمین عرضه داخلی و وارداتی شده است.این سیاستها میتوانند بهتدریج نوسانات قیمتهای وارداتی را كاهش داده و زیرساختهای لازم برای تثبیت قیمت در بازار آزاد را فراهم آورند.
وی گفت:از سوی دیگر، كاهش سطح زیركشت و مشكلات خشكسالی در سال جاری، موجب كاهش تولید داخلی شده است. این كاهش در تولید همراه با مشكلات توزیع و عدم دسترسی به سامانههای نظارت دقیق بر زنجیره تأمین داخلی، باعث شده است تا قیمت برنج ایرانی بهصورت كیلویی نیز در حد 380 تا 470 هزار تومان نوسان داشته باشد. این امر تركیبی از فشارهای عرضه داخلی و تقاضای بالا را ایجاد كرده است. با این حال، تجربه نشان میدهد كه در زمانهایی كه بازار برنج وارداتی آرام است، قیمت برنج داخلی نیز تمایل به ثبات دارد. این ارتباط نشاندهنده نقش مهم واردات در تأمین تعادل كلان بازار غذایی است.
در پاسخ به درخواست عمومی برای ارائه یك نرخ ثابت برای برنج وارداتی، آقای خاكی اظهار داشتند كه در دوره گذار فعلی تعیین نرخ یكسان برای تمام واردكنندگان امكانپذیر نیست. بهدلیل تفاوتهای هزینههای حملونقل، شرایط پرداخت ارزی و تنوع روشهای بازاریابی، هر شركت واردكننده قیمت متفاوتی ارائه میدهد؛ با این حال، هدف اصلی انجمن، رفع این اختلافات از طریق هماهنگیهای مشترك، ایجاد سامانههای اطلاعاتی شفاف و ارتقاء رقابت سالم بین واردكنندگان است؛ این اقدامات میتواند بهتدریج نوسانات را كاهش داده و بهسودیسازهای بازار كمك كند.
وی درادامه گفت:از نظر كارشناسان اقتصادی، دوره گذار بهعنوان یك مرحله حساس در مسیر اصلاح ساختار ارزی و بازارهای كالایی محسوب میشود. انتظار میرود كه با اجرای كامل سیاستهای حمایتی وزارت جهاد كشاورزی، رفع موانع وارداتی و بهبود زیرساختهای نظارتی، بازار برنج وارداتی در دو تا سه ماه آینده به سطحی معقول و قابل پیشبینی دست یابد. این روند میتواند بهخصوص برای خانوارهای مصرفكننده نهایی كه برنج یكی از اصلیترین اقلام سبد غذایی آنهاست، سودمند باشد.در نهایت، اگر دستكارهای اصلاحی بهدرستی اجرا شوند، میتوان انتظار داشت كه قیمت برنج در بازار آزاد نزدیك به حد تعادلپذیر برسد و نوسانات شدید كاهش یابد.
مجیدرضا خاكی دبیر انجمن وارد كنندگان برنج ،در پایان گفت:در مجموع، نقطه عطف این دوره، تعادلبخشی به بازار برنج از طریق سیاستهای ارزی، ایجاد فضای رقابتی مناسب برای واردكنندگان و نظارت دقیق بر زنجیره تأمین داخلی است. با پیگیری مستمر این اقدامات، میتوان به ثبات قیمت برنج در بازار آزاد دست یافت و از تبیین بهتر انتظارات مصرفكنندگان در آینده اطمینان حاصل كرد.